Bikken & Buizen

Zo gezond mogelijk lekker eten, rekening houdend met de specifieke wensen - en vooral: eisen - van een bejaarde diabetespatiënt op een streng dieet... Hoe doe je dat? En tegen welke beperkingen loop je op?

Hier mijn persoonlijke zoektocht, met culinaire zijwegen: eigen brouwsels, familiegerechten en verzamelde recepten van anderen (de laatste vaak aangepast).

Verder: mijn gedachtespinsels en ervaringen omtrent eetgewoonten, ingrediënten, producten, leveranciers, en op den duur wellicht nog veel meer.

Veel klikplezier op dit - hopelijk - informatieve weblog!

Uitgelachen

Middenstanders bestaan er in soorten: handelaren en 'zakenmensen'. Een èchte handelaar heb ik gevonden in mijn groenteboer, die als het moet door roeien en ruiten gaat om de spullen voorradig te krijgen die ik graag bij hem wil kopen.

De andere soort heb ik ontdekt in twee Keurslagers (één in Apeldoorn en één in een aanpalende buurtschap) die je recht in je gezicht uitlachen als je met een bestelling op de proppen komt die ze niet kunnen leveren, voornamelijk omdat ze niet eens weten waarover je het hebt.

"Domheid en trots bloeien op dezelfde rots..."

Onverholen spot zal dan ook uw deel zijn wanneer u - zoals ik vandaag - om 'panchetta' (Italiaans gedroogd buikspek) komt vragen.
Twee jaar geleden overkwam me precies hetzelfde tijdens mijn Veluwse zoektocht naar 'pastrami': Roemeens-Joods gerookt pekelvlees. Die bestelling leidde eveneens tot grote hilariteit onder het voltallige personeel en dito klandizie.

Beide delicatessen zijn in mijn voormalige woonplaats Amsterdam overigens op vrijwel elke straathoek verkrijgbaar, zonder dat je daarbij de hoon van de leverancier behoeft te verduren.

In de twee niet bij naam en toenaam te vermelden slagerijen verkoopt men balkenbrei (yuck) per kilogram; die vindt gretig aftrek onder inboorlingen. Voor heel veel anders ziet men in Apeldorp - bij vermeend 'gebrek aan vraag' - geen markt.

Resteert het gedrag van deze detaillisten: niet alleen is het hondsonbeschoft om ten overstaan van een volle winkel je clientèle af te zeiken (excusez le mot), het is - uit zakelijk oogpunt - ook nog eens bijzonder onhandig: mij zien ze in beide winkels namelijk niet meer terug!

P.S.: geheel tegen mijn gewoonte in heb ik de panchetta van Albert Heijn betrokken. Het was er zo goed als uitverkocht: hoezo 'geen vraag naar'?
En ohja, voordat ik het vergeet: uitstekende pastrami verkoopt men bij slagerij ter Weele, in (nota bene) de gehuchten Emst en Oene!

Gado-gado

...een voedzame Ind(ones)ische salade van halfgare en rauwe groenten (uit de aard der zaak niet kant-en-klaar in de buurtsuper verkrijgbaar) met een pindasaus, die vanzelfsprekend ook zèlf wordt bereid.

Dit gerecht kan na weglating van tahoe en tempé (en eventueel verhoudingsgewijze vermindering van de overige bestanddelen) als voorgerecht bij een stokje saté worden geserveerd, maar onderstaand recept kan prima als hoofdmaaltijd fungeren.

Ingrediënten
• 2½ ons groene bladgroente
• 1 ons kool
• 1 ons boontjes
• 1 ons rauwe groente
• ½ komkommer
• ½ blok tahoe
• ½ plak tempé
• zout
• 2 el gehakte bladselderij
• 2 el bruingebakken uitjes
• 2 hardgekookte eieren

Groene bladgroenten:	Koolsoorten:	Boontjes:	Rauwe groenten:
Spinazie	Witte kool	Prinsesseboontjes	Veldsla
Andijvie	Savooiekool	Snijboontjes	Waterkers
Raapsteeltjes	Groene kool	Jonge tuinboontjes	Komkommer
	Spitskool		Taugé
	Chinese kool		Worteljuliënne
	Bloemkool

Kies - afhankelijk van seizoen en verkrijgbaarheid - uit elke bovenstaande rubriek minstens één soort groente.

Variaties zijn mogelijk met (vast)gekookte aardappelen, gekookte maïs, voorjaars- of bosuiringen en ontvelde tomaten.

Maak de groenten schoon. Kook kool en boontjes even op. Spoel de taugé met kokend water af en laat de groenten uitlekken.

Snijd de komkommer in dunne plakjes. Snijd de tahoe en tempé in grove plakken, stoom of kook ze met wat water en weinig zout tot ze gaar zijn. Snijd ze in blokjes van ± 2 cm.

Meng de uitgelekte groenten met de eveneens uitgelekte tahoe en tempé door elkaar en leg ze op een grote schotel. Bedek ze rondom met plakjes komkommer. Bestrooi ze met gebakken uitjes en de gehakte selderij. Snijd de eieren in plakjes en schik deze langs de rand.

Voor de pindasaus:
• scheut arachideolie (ca 2 el)
• 1 ragfijn gesnipperde sjalot
• 1 gesnipperde knoflookteen
• 1 tl sambal oelek
• 1 el palmsuiker (of bruine basterd)
• 1 el citroen- of limoensap
• 1 el zoete ketjap
• zout
• 150 gr pindakaas
• 2 fijngestampte, gepofte kemirienoten
• 2½ dl dunne kokosmelk

Verhit wat arachideolie en fruit hierin de uisnippers tot ze beginnen te kleuren. Voeg de knoflook toe en schep dit enkele malen goed om.

Doe er vervolgens de sambal en de suiker bij. Schep opnieuw alles goed om.

Voeg dan citroen- of limoensap, sojasaus en een beetje zout toe. Roer alles goed dooreen.

Voeg de pindakaas en de fijngestampte kemirinoten toe. Schep het mengsel opnieuw enkele malen goed om en doe dan de dunne kokosmelk erbij.

Breng alles onder voortdurend roeren aan de kook. Voeg wat warm water toe als de saus al te dik uitvalt. Laat de saus enkele minuten doorkoken. Blijf wèl voortdurend roeren om het aanzetten op de bodem van de pan te voorkomen.

Houd de saus hierna warm maar laat hem echter niet meer aan de kook raken.

De pindasaus kan over de lauwwarme groenteschotel heen worden gegoten of apart erbij geserveerd. Evt bestrooien met wat verkruimelde kroepoek of cassavechips.

Tanja's spruitjes

Hoewel ik gisteravond aankondigde vandaag met een recept voor gado-gado te komen, volsta ik nu slechts met een fotootje van het spruitjesgerecht dat ik eerder deze week maakte naar een recept van Tanja.

Tanja's spruitjes (met beenham en gekruide krieltjes)

Van de gisteren gemaakte bami was nog zo veel over dat een gado-gado alleen nog maar voor méér kliekjes-schaaltjes in de koelkast zou zorgen. Misschien morgen...

Bami

Na alle Hollandse kostjes van de voorbije dagen ben ik nu weer helemaal in de stemming voor enkele Ind(ones)ische klassiekers. Vandaag een eenvoudige, maar smakelijke bami.

Er zijn ruwweg twee soorten mie in de handel: de Europese, die meestal lintvormig is, en ronde Aziatische importmie. Mijn voorkeur gaat doorgaans uit naar de laatste.

Na het koken of weken (met weinig zout) moet de mie goed worden afgespoeld en vervolgens uitlekken voor ze verder wordt bereid.

Ingrediënten:
• 1 pd mie
• 2 ons kippevlees
• 1 ons hamjuliënne
• 1 ons gepelde garnalen
• arachideolie
• 1 gesnipperde prei
• 2 ons soepgroente
• 1 ons taugé
• 2 eieren
• 3 el gesnipperde ui
• 3 tenen knoflook
• 1 à 2 el ketjap
• 1 el bieslook
• 1 el gehakte bladselderij
• peper en zout
• citroensap

Bereid de mie zoals op de verpakking staat aangegeven. Bak in wat olie de gesnipperde uien goed bruin en knapperig en laat ze uitlekken op keukenpapier.

Fruit de gesnipperde prei met knoflook en het kippevlees, ham en garnalen. Voeg er daarna de soepgroente en de taugé aan toe en fruit ze tot ze slap zijn.

Liefhebbers van kant-en-klare zakjes kunnen bij de supermarkt ook voorgesneden roerbakgroenten kopen...

Werk er om en om scheppend de mie doorheen tot de hele massa door en door warm is. Maak af met ketjap, citroensap, selderij, bieslook en evt peper en zout.

Maak een omelet van twee eieren, aan beide kanten gebakken en opgerold. Laat hem iets afkoelen en snijd hem met een scherp mes in uiterst dunne reepjes.

Doe de bami in een schaal en garneer de bovenzijde met de omeletreepjes, bestrooid met de gebakken uitjes. Leg langs de zijkant schijfjes rauwe komkommer of in waaiertjes gesneden augurken.

Serveer met kroepoek, atjar, piccalilly, ketjap en chilisaus. Zèlf doe ik er - om mijn vader te plezieren - altijd nog een lik pindasaus en wat seroendeng bij.

Begrijpen en aangeven

Onlangs opgetekend uit de mond van een UWV-intercedent:

„Ik heb begrepen dat u heeft aangegeven te willen reïntegreren in het arbeidsproces”.

Hij bedoelde natuurlijk:

„ik heb gehoord dat u weer aan de slag wilt”.

(Alsof ik de laatste tijd uit m'n neus heb zitten vreten, maar dat terzijde.)

Let op mijn woorden: het wordt allemaal nog véél erger zodra Wim-Lex van Amsberg de troon bestijgt... Die brabbelt ook van dit soort allerbelabberdst koeterwaals.

Klik HIER voor meer Vaagtaal: "reclamegereutel, nieuwsgeneuzel en binnenhofbargoens. Lees hoe de ziekte zich verspreidt via beleidsbabbels, managementspeak en onderwijslingo naar ambtenaritis, zorggezemel en personeelspraat".

Snertweer

Al dagenlang lenen de druilerige weersomstandigheden zich uitstekend voor het bereiden van een flinke pan ouderwetse erwtensoep. Ook die maakt men natuurlijk zèlf en giet men níet uit blikken van Unox of andere industriële snertprutsers.

Ingrediënten
• 1 pd spliterwten
• 2½ à 3 lt water
• 2 stronken prei
• 1 knolselderij met loof
• ca 3 ons ons klapstuk
• ca 3 ons doorregen vers spek
• 1 fijne rookworst
• zout (of een verkruimeld bouillonblokje) en peper naar smaak

Schil de selderijknol en snijd die in blokjes. Was het loof van de knol en verwijder de bladeren van hun steeltjes. Reinig ook de preistengels en snijd ze in (halve) ringen.

Was de spliterwten, breng ze in het water aan de kook en voeg het klapstuk toe. Laat dat gedurende ca 2 uur pruttelen in een afgesloten pan. Roer de massa af en toe om. Schep eventueel schuim met een schuimspaan af.

Voeg dan prei, selderijblad, selderijknol en spek toe en laat alles nog een uurtje zachtjes koken. Warm de rookworst tegen het einde van de bereidingstijd even mee.

Schep klapstuk, spek en worst uit de soep en snijd het in stukjes, blokjes en plakjes. Breng de snert op smaak met wat zout of verkruimelde bouillonblokjes en peper.

Doe al het vlees tenslotte weer terug in de pan. Indien de erwtensoep niet dik genoeg is geworden, kunnen er eventueel nog wat in blokjes gesneden gekookte aardappelen worden toegevoegd. (Een andere optie is: binden met aardappelmeel.)

Serveer de snert met donker grof volkorenbrood om lekker mee te dippen en te deppen.

Erwtensoep wordt - net als hutspot - daags na de bereiding steeds smakelijker! Maak daarom nooit te weinig: ze kan ook worden ingevroren.

Ontzettend vreselijk

Vanavond hoorde ik de presentator van de actualiteitenrubriek Eén Vandaag (Pieter Jan Hagens) spreken over de "gruwelijke gruwelen" van concentratiekamp Sobibor. Met hetzelfde gemak had hij het over "verschikkelijke verschrikkingen" kunnen hebben, of zeggen dat het allemaal "héél erg èrg" was.

Wàt nu, als dit verschijnsel ook weer aan taalinflatie ten onder is gegaan? Wat moeten we dàn in vredesnaam nog voor tal van allerlei diverse verschillende soorten overtreffende bijvoegelijke naamwoorden bedenken?

Dag van de mantelzorger...

Geen bloemetje, geen bedankje, geen schouderklopje: een grote mond kon ik krijgen... Ook vandaag weer geen culinaire belevenissen. Ik heb me beperkt tot een 'Van der Valkje': patat, kroket & appelmoes. Tomaatsoepje vooraf, kersenyoghurt toe.

Geen lol aan

De keukencrisiskramp heeft weer toegeslagen. Al dagenlang kan ik vrijwel elk bordje voedsel dat ik mijn Boze Oude Vader voorzet even later onaangeroerd weghalen en naar de kiepelton transporteren. Inmiddels klaagt hij zijn ongenoegen bij de thuiszorgsters, in de kennelijke hoop dat hij uit die hoek steun kan verwachten voor zijn ongeregelde en ontregelende eetpatroon.

Ondertussen ben ik er achter wat de bron van zijn hernieuwde en nog halsstarriger weigerachtigheid tot eten vormt. In het zorgcentrum waar hij gedurende drie weken heeft verbleven, beliefde hij het dagelijks menu evenmin maar daar bleek ook een heus restaurant voorhanden: nou ja, meer een soort Albert's Corner (bestaat dat eigenlijk nog?). Hiervan heeft vader - uiteraard tegen ruime extra betaling - naar hartelust gebruik gemaakt. Zijn 'dieet' bestond er uit een dagelijkse keuze tussen uitsmijters, kroketten en pannekoeken.

En nu verwacht hij datzelfde eetregime van mij. Om het maar eens hedendaags uit te drukken: no f***ing way! Ik doe onverminderd mijn uiterste best om hem een afgewogen en afwisselend menu voor te schotelen, maar ik kon het net zo goed laten. Eergisteren verdween een heel bord zelfbereide bami goreng campur naar de mussen en twee dagen eerder konden die gevederde vrienden ruimschoots genieten van mijn tagliatelle met ragù bolognese.

Alleen de spekpannekoeken en het gepocheerde witvisje (met peentjes/peultjes en puree) gingen vandeweek zonder morren naar binnen, evenals de bruine bonen van het afgelopen weekeinde. Het ontbreekt hem klaarblijkelijk niet aan eetlust: van die bruine bonen werkte hij meteen maar liefst een pond weg!

Ja, hoor eens: zó is er geen lol aan koken. Vanavond probeer ik het nog eens met 'zuurkool-anders' (gerookte zalm, witte rozijnen en ananas) maar als ook dàt op een fiasco uitdraait trek ik hier voorlopig weer een ferme streep. Het is zinloos om u - mijn lezerspubliek - te blijven vermoeien met prakjes die zelfs een getrainde chimpansee nog zou kunnen bereiden...

Allerzielen

...feitelijk nooit over nagedacht of bij stilgestaan. Ik stam uit een rechtzinnig protestants geslacht en aldus speelden paapse gebruiken nimmer enige rol van betekenis (behalve voor mijn Limburgse moeder, die gedurende haar schooltijd voor katholieke feest- en hoogtijdagen vrijaf kreeg).

Zèlf heb ik die vieringen altijd afgedaan als toffelemoonse onzin, tòt ik gistermiddag zat te luisteren naar een KRO-radioprogramma (Goudmijn) waarin luisteraars telefonisch hun 'ode aan een dode' konden doorbellen.

't Is misschien merkwaardig, maar als je nèt het heengaan van een vriendin te betreuren hebt, krijgt zo'n dag plots tòch betekenis.

Juist in de voorbije week ontving ik van haar familie een dankbetuiging waarop de ontroerend fraaie grafsculptuur van mijn overleden vriendin staat afgebeeld. Laat ik deze Allerzielen aangrijpen om u daarvan deelgenoot te maken...

Bij nader inzien vind ik het eigenlijk wel een mooie traditie, om een vaste dag in te ruimen voor de nagedachtenis aan hen die ons zijn ontvallen.

Naar het schijnt is het een goede roomse gewoonte om op Allerzielen pannekoeken te bakken. Ik weet dus al wat er vanavond op het menu zal staan...